Suy thận mãn tính: Dấu hiệu, nguyên nhân và phương pháp điều trị
suy-than-cdk

Suy thận mãn tính: Dấu hiệu, nguyên nhân và phương pháp điều trị

Hiểu đúng về suy thận mãn tính (CKD) 

Suy thận mãn tính (CKD) có nghĩa là thận của bạn mất chức năng đào thải các chất độc hại và dịch dư thừa ra khỏi máu. Thận là bộ phận thiết yếu của cơ thể chúng ta. Chúng có một số chức năng bao gồm:

  • Giúp duy trì sự cân bằng các khoáng chất và chất điện giải trong cơ thể như canxi, natri và kali
  • Đóng một vai trò thiết yếu trong việc sản xuất các tế bào hồng cầu
  • Duy trì sự cân bằng axit-bazơ (pH) trong máu của bạn
  • Bài tiết chất thải hòa tan trong nước từ cơ thể của bạn

Suy thận mãn tính làm thận bị mất khả năng thực hiện các chức năng này.

suy-than

Nguyên nhân

Các nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến suy thận mãn tính là huyết áp cao và bệnh tiểu đường.

Mỗi quả thận chứa khoảng 1 triệu đơn vị lọc nhỏ, được gọi là nephron. Bất kỳ bệnh nào làm tổn thương hoặc tạo thành sẹo ở nephron đều có thể gây ra bệnh thận. Bệnh tiểu đường và huyết áp cao có thể làm hỏng tất cả nephron của cơ thể chúng ta.

Ngoài ra, huyết áp cao cũng có thể làm hỏng các mạch máu của thận, tim và não trong cơ thể. 

Thận chứa rất nhiều mạch máu. Vì vậy, các bệnh làm tắc nghẽn mạch máu cũng gây nguy hiểm cho thận. Các bệnh tự miễn như lupus có thể làm hỏng các mạch máu và có thể tạo ra các kháng thể chống lại mô thận.

Bên cạnh đó, có nhiều nguyên nhân khác gây ra suy thận mãn tính. Ví dụ, bệnh thận đa nang là nguyên nhân di truyền của bệnh CKD. Viêm cầu thận do lupus hoặc cơ thể bị nhiễm liên cầu khuẩn.

Các yếu tố rủi ro

Nguy cơ mắc bệnh suy thận mãn tính tăng đối với những người trên 65 tuổi hoặc những người có tiền sử gia đình mắc bệnh này. 

Các yếu tố rủi ro khác

  • Hút thuốc lá
  • Béo phì
  • Cholesterol cao
  • Bệnh tiểu đường (loại 1 và 2)
  • Bệnh tự miễn
  • Bệnh thận tắc nghẽn
  • Xơ vữa động mạch
  • Xơ gan và suy gan
  • Hẹp động mạch thận 
  • Ung thư thận
  • Ung thư bàng quang
  • Sỏi thận
  • Nhiễm trùng thận
  • Lupus ban đỏ 
  • Xơ cứng bì
  • Viêm mạch
  • Trào ngược dạ dày

Triệu chứng của bệnh thận mãn tính

CKD không gây ra bất kỳ triệu chứng nào cho đến khi phần lớn thận của bạn bị phá hủy. Khi thận bị tổn thương nghiêm trọng, các triệu chứng của CKD có thể bao gồm:

  • Sưng quanh mắt hay còn được gọi là phù quanh hốc mắt
  • Sưng chân hay còn được gọi là phù chân
  • Mệt mỏi
  • Hụt hơi
  • Buồn nôn
  • Nôn, đặc biệt là vào buổi sáng và sau khi ăn
  • Hơi thở có mùi giống như nước tiểu 
  • Đau xương
  • Da tái mét
  • Buồn ngủ
  • Suy sụp tinh thần
  • Tê tay và chân
  • Chân tay bủn rủn
  • Tóc và móng giòn
  • Ngứa
  • Giảm cân
  • Giảm khối lượng cơ bắp
  • Co giật cơ và chuột rút
  • Dễ bầm tím và chảy máu
  • Đại tiện ra máu 
  • Nấc
  • Khát
  • Giảm hứng thú tình dục
  • Bất lực
  • Mất ngủ
  • Chứng ngưng thở lúc ngủ

Tuy nhiên, các triệu chứng của các bệnh khác cũng có thể dễ bị nhầm lẫn với vấn đề về thận.

Phương pháp chẩn đoán bệnh thận mãn tính

Thông thường, các bác sĩ sẽ dựa vào lịch sử y tế của bạn để chẩn đoán suy thận. Tiền sử gia đình bị suy thận, huyết áp cao hoặc tiểu đường có thể là yếu tố rủi ro cao. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm cần thiết khác để xác nhận rằng bạn có bị suy thận mãn tính hay không.

Công thức máu toàn bộ

Công thức máu toàn phần có thể cho thấy bạn bị thiếu máu khi suy thận. Thận của bạn tạo ra erythropoietin – một loại hormone. Hormone này kích thích tủy xương tạo ra các tế bào hồng cầu. Khi thận của bạn bị tổn thương nghiêm trọng, khả năng tạo erythropoietin giảm đi. Điều này gây ra sự suy giảm các tế bào hồng cầu hoặc thiếu máu.

Kiểm tra mức độ điện giải

Suy thận mãn tính có thể ảnh hưởng đến mức độ điện giải của bạn. Kali có thể cao và nồng độ bicarbonate có thể thấp nếu bạn bị suy thận. Ngoài ra, cũng có thể có sự gia tăng axit trong máu của người bệnh.

Xét nghiệm nitơ urê máu

Nitơ urê máu có thể tăng cao khi thận của bạn bắt đầu bị tổn thương. Ure là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa chất đạm (hay còn gọi là protein) trong cơ thể và được thận đào thải ra ngoài. Ure là một sản phẩm phụ của sự phân hủy protein và tạo ra mùi nước tiểu. Nếu thận bị tổn thương, ure sẽ bị tích tụ.

Xét nghiệm creatinine

Khi chức năng thận suy giảm, creatinine của người bệnh cũng tăng lên. Protein này cũng liên quan đến khối lượng cơ bắp.

Xét nghiệm hormone tuyến cận giáp (PTH)

Thận và tuyến cận giáp tương tác thông qua sự điều hòa canxi, phốt pho. Sự thay đổi chức năng thận ảnh hưởng đến việc giải phóng PTH. Điều này ảnh hưởng đến mức canxi trên toàn cơ thể của bạn.

Khi suy thận tiến triển đến giai đoạn cuối, thận không bài tiết đủ phốt pho và làm suy yếu quá trình tổng hợp vitamin D dẫn đến xương của bạn cũng có thể giải phóng canxi. Điều này khiến xương của bạn trở nên yếu dần theo thời gian.

Xạ hình thận

Xạ hình chức năng thận là kỹ thuật chẩn đoán đơn giản, dễ tiến hành, rất có giá trị trong các bệnh lý của thận.

Siêu âm thận

Siêu âm thận là kỹ thuật không xâm lấn, sử dụng sóng âm để tạo ra hình ảnh về kích thước, cấu trúc, cũng như các dấu hiệu bệnh lý của thận.

Các xét nghiệm khác

Các xét nghiệm bổ sung để chẩn đoán bệnh thận mãn tính bao gồm:

  • Sinh thiết thận
  • Kiểm tra mật độ xương
  • Chụp CT bụng
  • Chụp MRI bụng

Phương pháp điều trị và biến chứng

Suy thận mãn tính là bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn. Việc điều trị tập trung vào cải thiện các bệnh tiềm ẩn. Điều trị cũng có thể ngăn ngừa và kiểm soát các biến chứng của CKD chẳng hạn như:

  • Tình trạng ứ nước
  • Suy tim sung huyết
  • Thiếu máu
  • Xương giòn
  • Giảm cân
  • Mất cân bằng điện giải

Kiểm soát các vấn đề tiềm ẩn như tăng huyết áp và tiểu đường, có thể làm chậm quá trình tổn thương thận.

Suy thận giai đoạn cuối (ESRD) xảy ra khi thận bắt đầu ngừng hoạt động. Khi chức năng thận giảm xuống còn 10% hoặc ít hơn, bệnh nhân có thể cần lọc máu hoặc ghép thận.

Phương pháp điều trị suy thận bao gồm:

Thay đổi chế độ ăn uống

Người bệnh nên giảm chất béo, muối, protein và kali trong chế độ ăn uống hàng ngày. Giảm lượng muối có thể giúp kiểm soát huyết áp và ngăn ngừa chất lỏng bị quá tải. Tuy nhiên, bạn cần chú ý cung cấp lượng calo đầy đủ cho cơ thể để duy trì cân nặng của mình. Nếu bạn bị tiểu đường, hãy hạn chế lượng carbohydrate.

Thay đổi lối sống

Bạn nên thường xuyên tập thể dục và bỏ thuốc lá nếu bạn đang hút thuốc.

Thực phẩm bổ sung và thuốc

Phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • Bổ sung sắt và vitamin để kiểm soát bệnh thiếu máu
  • Bổ sung canxi và vitamin D
  • Tiêm erythropoietin để kích thích sản xuất hồng cầu
  • Chất kết dính phốt phát
  • Thuốc làm mềm phân để điều trị táo bón
  • Thuốc chống dị ứng để điều trị ngứa

Một số phương pháp điều trị khác

Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể cần lọc máu để điều trị bệnh. Ngoài ra, bệnh nhân có thể cần ghép thận nhưng chi phí rất cao và khó tìm được người hiến tạng phù hợp. 

Ngoài ra, người bệnh cũng có thể dễ bị nhiễm trùng hơn nếu bạn bị suy thận mãn tính. 

Các bác sĩ khuyên người bệnh nên tiêm vaccine sau:

  • Vaccine phế cầu khuẩn
  • Vaccine viêm gan B
  • Vaccine cúm
  • Vaccine cúm lợn (cúm lợn)

Các biện pháp phòng ngừa

Nếu bạn bị huyết áp cao, bệnh tiểu đường hoặc có tiền sử gia đình bị suy thận, bạn nên khám sàng lọc thường xuyên. Được chẩn đoán và điều trị sớm có thể giúp làm chậm tiến triển của bệnh.

Ngày nay, bệnh tiểu đường ngày càng trở nên phổ biến. Kiểm soát đường huyết bằng chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh là biện pháp tốt nhất để hạn chế tình trạng đường huyết tăng cao, từ đó ngăn ngừa được các biến chứng tiểu đường dẫn đến suy thận.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm những bí quyết sống khỏe đơn giản từ WellWay để giúp bản thân khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Đăng nhập

Giỏ hàng (0)

Giỏ hàng trống Bạn không có sản phẩm nào trong giỏ hàng


Liên hệ WellWay sẽ liên hệ với bạn để tư vấn và gửi thêm thông tin về sản phẩm. Bạn vui lòng điền thông tin vào form dưới đây.